Çukurpınar Düdeni

1988 yılında Mersin'in Anamur ilçesine bağlı Çukurpınar Yaylasında büyük bir düden olduğu, yaz aylarında Çukurpınar Yaylası'na göçen Kükür Köyü sakinlerinden gazeteci Güngör Türkeli tarafından Dr.Temuçin Aygen'e bildirilmişti. Temuçin Aygen'in bu ihbarı BÜMAK'a iletmesi ile başlayan ve civar bölgelere yayılarak hala süren Taşeli Platosu araştırma ve çalışmaları, Türkiye'nin en derin iki mağarasının bulunmasını sağlamıştır. 1989 yılından 1992 yılına kadar yapılan ilk beş çalışma tamamen Çukurpınar Düdeni'nin bitirilmesine yönelik idi.

 

1. ARAŞTIRMA (24 Temmuz - 1 Ağustos 1989)

24 Temmuz 1989 tarihinde Temuçin Aygen ve Güngör Türkeli ile birlikte Çukurpınar Yaylasına giden 6 kişilik BÜMAK ekibi oldukça etkileyici bir görüntü ile karşılaştı; Düden, yaylanın kenarında bulunan kalker blok ardına gizlenmiş, 20 m. çapında ve 111 metrelik bir şaft inişle başlıyordu. Oldukça kısıtlı malzeme ile bölgeye gelen bu ufak ekip -184 metredeki Zümrüt Göl'e kadar indi ve -149 metreye kadar olan kısmın ölçüm ve çizimini tamamladı.

 

2. ARAŞTIRMA (6 - 15 Eylül1989)

Ön araştırmaya giden grubun taşıdığı malzeme oldukça yetersiz kalmıştı. Fakat bu kısıtlı araştırma esnasında dahi Çukurpınar Düdeni'nin potansiyel önemi anlaşıldığı için çalışmaların vakit kaybetmeksizin sürdürülmesine karar verildi ve aynı yılın Eylül ayında Çukurpınar'a tekrar gelindi.10 kişilik BÜMAK ekibi dokuz günlük bir çalışma sonunda mağarayı -394 m.'ye kadar döşemiş, inilen bölümün haritasını çıkartmış, bütün malzemeyi toplayıp mağaradan çıkartmıştı.Ancak mağara heniz bitmemeşti. Bu yüzden gelecek yıl daha büyük çapta bir araştırma gezisi yapılması kararlaştırıldı.

 

3. ARAŞTIRMA (25 Ağustos - 12 Eylül 1990)

24 kişilik kalabalık bir ekiple araştırmaya başlayan BÜMAK, Çukurpınar Düdeni'nin daha hızlı araştırılmasını sağlayabilmek için -515 metre derinliğe bir mağara kampı kurdu ve mağara içindeki iletişim sorunlarını ortadan kaldırmak için telefon hattı döşendi.18 gün süren çalışma sonunda mağaranın derinliği -824 metreye ulaşmıştı. Bu derinlik o tarihte Türkiye rekoru idi.

 

4. ARAŞTIRMA (17 Ağustos - 6 Eylül 1991)

Mağara kampının -724 metredeki düz ve fosil galeriye kurulduğu bu araştırmaya BÜMAK'ın 22, MAD'ın 5 üyesi katıldı. Aynı zamanda Çukurpınar'ın 500 metre kadar kuzeydoğusunda bulunan Peynirlikönü Düdeni'nin de ilk defa incelendiği bu araştırmada Çukurpınar Düdeni -1020 metre derinliğe indirildi.

 

5. ARAŞTIRMA (6 - 27 Ağustos 1992)

29 üye gibi rekor sayıda bir katılımla sürdürülen bu yılın araştırmasında mağara içinde çift kamp atıldı. 21 günlük uğraştan sonra Çukurpınar Düdeni -1195 metre derinlikte 3500 metre uzunluk ile sona erdi. Çukurpınar Düdeni, derinlikte Türkiye rekortmeni, dünya klasmanında ise 24. sırada olması bir yana, uzunluğu ile bile Türkiye'nin en uzun 9. mağarası haline gelmişti. Bu keşif sırasında bizi üzen yegane olay, mağaranın umulduğu gibi güneydoğuya yönelmemesi ve böylece Sugözü Köyü'ndeki büyük su çıkışı ile bağlantı sağlanamaması olmuştu. Çukurpınar Düdeni tamamen ters bir yönde, kuzeydoğuya doğru uzanıyordu.

Ali Yamaç